PSYCHOLOGY · PSYCHOTHERAPY · RESEARCH
____________________________________________________________________________________________________________________________
Σκέψεις, επιστημονική γνώση και ψυχοδυναμικές προσεγγίσεις στην ανθρώπινη εμπειρία.
Ορισμένες ανθρώπινες συναντήσεις αποκτούν μια ιδιαίτερη θέση στην προσωπική μας ιστορία, εξαιτίας του αποτυπώματος που αφήνουν μέσα μας. Είναι εκείνες οι συναντήσεις μέσα από τις οποίες επαναπροσδιορίζεται η εικόνα του εαυτού και οι νέοι τρόποι σύνδεσης με τον κόσμο.
Οι άνθρωποι που συμβάλλουν σε αυτή τη διαδικασία μοιάζουν με χρυσά νήματα στην ιστορία της ζωής μας.
Άνθρωποι που άλλαξαν την ιστορία μας, μας βοήθησαν να θυμηθούμε ποιοι είμαστε. Όχι επειδή μας έδωσαν κάτι που έλειπε, αλλά επειδή μας θύμισαν όσα υπήρχαν πάντα μέσα μας.
Εκείνοι οι άνθρωποι που εμφανίστηκαν στη ζωή μας και δεν έμοιαζαν με κανέναν άλλον. Ακούμπησαν μέσα μας απαλά, χωρίς θόρυβο και όμως μετακίνησαν τα πάντα.
Για εκείνους τους ανθρώπους λοιπόν, που η ύπαρξή τους, μας συγκλόνισε και η παρουσία τους, μας μεταμόρφωσε. Και ίσως… ίσως, αυτή να είναι η πιο βαθιά μορφή Αγάπης.
Κάθε Σιωπή δεν είναι Εγκατάλειψη
Επιλέγοντας να μείνω σιωπηλός., ζητώ τον χρόνο και τον τόπο να επεξεργαστώ τις σκέψεις και τα συναισθήματα μου.
Ζητώ να είμαι μόνος στο "εδώ μου και το Τώρα μου", ίσως να ζητώ να γυρίσω και λίγο στο πατρικό "εκεί και το τότε μου", Ζητώ να είμαι Προστάτης και Προστατευόμενος, ζητώ να μην τραυματίσω περισσότερο με τις λέξεις και την συμπεριφορά μου.
Ναι, μπορώ να αποσυρθώ στην σιωπή, ως μια πράξη φροντίδας, πράξη συμπόνοιας προς τον Εαυτό και τον Σημαντικό μου Άλλον. Αυτό που δεν μπορώ να κάνω, είναι να Απουσιάζω χωρίς εξήγηση. Αυτό που δεν μπορώ κάνω, είναι να Κρυφτώ από Φόβο.
Αυτό που δεν μου επιτρέπεται να κάνω, είναι να προκαλώ Σύγχυση και Αβεβαιότητα. Αυτό που δεν πρέπει να Μου κάνω, είναι να αποφεύγω την Συναισθηματική Ευθύνη.
Στην πρόθεση λοιπόν είναι η διαφορά και ο Ψυχισμός... ξέρει!
Διαβάστε το άρθρο→
Σήμερα δεν ζητώ σχέση αλλά Συνάντηση
Η επιλογή μας να ζητάμε Συνάντηση δεν είναι αποφυγή αλλά επιστροφή στην εσωτερική μας τιμιότητα: «Δεν θέλω να σε καταπιώ, θέλω να σε Δω, να σε αναγνωρίσω ως οντότητα με πρόσωπο και βάθος».
Στην Αυθεντικότητά μας: «Είμαι Εδώ, με όλη μου την Ύπαρξη όχι για να καλύψω κενά, αλλά για να μοιραστώ πληρότητα».
Στη Γνησιότητά μας: «Μπορείς να δεις και τις Σκιές μου».
Στην Αυτονομία μας: «Μπορώ να είμαι κοντά χωρίς να χάσω τον εαυτό μου».
Η επιλογή να ζητώ Συνάντηση είναι μια βαθιά υπαρξιακή μετατόπιση, μια πράξη εσωτερικής υπέρβασης… και είναι πια μονόδρομος!
Διαβάστε το άρθρο→
Η απώλεια αποτελεί μία από τις βαθύτερες και πιο σύνθετες ανθρώπινες εμπειρίες. Ο θάνατος ενός αγαπημένου προσώπου δεν σηματοδοτεί μόνο την απουσία του από την καθημερινότητα, αλλά συχνά διαταράσσει τον εσωτερικό κόσμο εκείνου που μένει πίσω.
Κάθε απώλεια είναι μοναδική, όπως μοναδικός υπήρξε και ο δεσμός που τη συνέδεε με τη ζωή μας.
Η προσωπική ιστορία, η ποιότητα της σχέσης, οι συνθήκες του θανάτου και οι εμπειρίες που προηγήθηκαν διαμορφώνουν διαφορετικές διαδρομές πένθους. Δεν υπάρχει ένας ενιαίος τρόπος να πενθεί κανείς, ούτε ένας προκαθορισμένος χρόνος μέσα στον οποίο οφείλει να ολοκληρώσει αυτή τη διεργασία.
Διαβάστε το άρθρο→
Η συντροφική κακοποίηση αποτελεί ένα σύνθετο φαινόμενο, το οποίο δεν περιορίζεται στην άσκηση σωματικής βίας, αλλά μπορεί να εκτείνεται σε ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών ελέγχου, εκφοβισμού, ψυχολογικής πίεσης, συναισθηματικής χειραγώγησης και απαξίωσης.
Οι επιπτώσεις της δεν αφορούν μόνο την άμεση εμπειρία της βίας, αλλά επηρεάζουν βαθύτερα την ψυχική οργάνωση, την αυτοαντίληψη, την αίσθηση προσωπικής αξίας και την ικανότητα του ατόμου να εμπιστεύεται τον εαυτό του και τους άλλους.
Διαβάστε το άρθρο→
Η θεραπευτική εργασία είναι μια διαδικασία βαθμιαίας αναγνώρισης, κατανόησης και επαναδιαπραγμάτευσης του τρόπου με τον οποίο σχετιζόμαστε με τον εαυτό μας και τους άλλους.
Δεν αποσκοπεί αποκλειστικά στην ανακούφιση από τα συμπτώματα ή στην υποχώρηση της ψυχικής δυσφορίας, αλλά και στην ανάπτυξη μεγαλύτερης ψυχολογικής ευελιξίας, καθώς και στην καλλιέργεια νέων τρόπων κατανόησης και αντιμετώπισης των εσωτερικών μας διεργασιών και των εξωτερικών συνθηκών της ζωής.
Η θεραπεία δεν είναι γραμμική. Η αλλαγή δεν μπορεί να είναι γραμμική. Αυτή η υπενθύμιση είναι καθοριστική για όποιον βρίσκεται σε μια διαδικασία εσωτερικής εργασίας .
Διαβάστε το άρθρο στο Μind4U
Η συνάντηση της ψυχανάλυσης με τον κινηματογράφο ήταν αναπόφευκτα μοιραία να συμβεί σε έναν σε έναν χώρο συγκροτημένης γλώσσας εικόνων, συμβόλων και αναπαραστάσεων. Ο Σουηδός σκηνοθέτης I.Bergman, με σαφείς επιρροές από την ψυχανάλυση διεισδύει, με πάνω από 60 ταινίες ταινίες στο ανθρώπινο ασυνείδητο φέρνοντας στο φως όλες τις σκιές του.
Στο έργο του «Φθινοπωρινή σονάτα» (1978), επιχειρεί μια «ανοιχτή επέμβαση» στον σύνθετο δεσμό της σχέσης μητέρας-κόρης, στους μηχανισμούς, τα διαγενεακά τραύματα, τον ομφάλιο λώρο που δεν κόβεται ποτέ, την Απουσία.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Η απαρχή κάθε σχέσης προϋποθέτει, και από τα δύο μέρη, την έντονη επιθυμία της αντάμωσης, της συνάντησης με τον σημαντικό Άλλο, σε έναν προσβάσιμο τόπο που να προσδιορίζει το «εδώ» και σε έναν χρόνο που να επιτάσσει το «τώρα».
Στην αναλυτική σχέση, αυτή η αναγκαία προϋπόθεση του χωροχρονικού προσδιορισμού τοποθετείται –τις περισσότερες φορές– σε ένα απλό δωμάτιο, σε μια σύγχρονη «μήτρα», δεκτική και ατάραχη, έτοιμη να φιλοξενήσει τη σφοδρότητα της επανάληψης, τόσο για τον αναλυόμενο όσο και για τον αναλυτή.
Διαβάστε το άρθρο
Εάν υπάρχει ένας καμβάς πάνω στον οποίο θα μπορούσαν να αποτυπωθούν η προσωπικότητα και η σεξουαλικότητα, με όλη την ένταση και ολόκληρη την γκάμα των χρωμάτων τους, αυτός δεν θα μπορούσε να είναι άλλος από το απέριττο σώμα.
Και όπως κάθε πίνακας αφηγείται μια μικρή ή μεγάλη ιστορία, έτσι και το σώμα επιθυμεί να εξιστορήσει τη δική του. Όπως κάθε έργο αιχμαλωτίζει την έμπνευση του δημιουργού του, έτσι και το σώμα εμπεριέχει την ίδια την πηγή του οίστρου του. Και όπως κάθε ακίνητη ζωγραφιά υπονοεί την εσωτερική κινητικότητα του ειδώλου της, έτσι και το συμπαγές σώμα ιχνογραφεί τα δικά του είδωλα που ολοζώντανα λικνίζονται μαζί του στην ανώτερη οκτάβα της ερωτικής συνεύρεσης.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Η "πρωτόπλαστη" Εύα παραβίασε την Εντολή, προκάλεσε τη φθορά, διέβαλε το άφυλο και ως έκπτωτη γέννησε τους γιούς της, αποκτώντας έτσι αυτό που της απαγόρευε ο Νόμος του Πατρός της, τη ναρκισσιστική και ερωτική ταυτότητα της.
Έκτοτε καθε γιός, κάθε "Κάιν & κάθε Άβελ" ως λιβιδινικό-ερωτικό-αντικείμενο της Μητέρας, αναπόφευκτα τοποθετείται εξαρχής στην τυπική οιδιπόδεια θέση, γεγονός που ανάγει το πρόβλημα του αρσενικού παιδιού στην ανάδυση και όχι στον σχηματισμό του οιδιποδείου, όπως συμβαίνει στο κορίτσι.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Γυναικεία Σεξουαλικότητα
Η γυναίκα, από την αρχή της ζωής της έρχεται αντιμέτωπη με την αποστέρηση και την αναμονή. Αποστέρηση γιατί δεν αποτελεί οιδιπόδειο αντικείμενο για την μητέρα, επομένως απουσιάζει η σεξουαλική επιθυμία από την σχέση τους, και αναμονή γιατί θα πρέπει να περιμένει αρκετά μέχρι να καταφέρει να βρει αυτόν που θα την επιθυμήσει για το φύλο της, δηλαδή τον οιδιπόδειο πατέρα.
Έτσι εξηγείται η τάση για διχοτόμηση που έχει: να έχει μια Ιδεώδη οιδιπόδεια αγάπη και μια προοιδιπόδεια προσκόλληση.
Αυτή η καθαρά γυναικεία κατάσταση αποτελεί από μόνη της αιτία πολλών διαταραχών τόσο σε ψυχικό όσο και σωματικό επίπεδο ακριβώς επειδή συμβαίνει στα πρώιμα στάδια της σεξουαλικής της ανάπτυξης, στην διάρκεια της οποίας συνδέει τις δικές της ασυνείδητες ερωτικές αξιώσεις (ως προς τον πατέρα) με αυτές τις μητέρας του.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Η ερωτική επιθυμία είναι η αναζήτηση ευχαρίστησης προσανατολισμένη πάντα σε ένα αντικείμενο, στο οποίο επιθυμεί να διεισδύσει ή να εισβάλλει κανείς ή από το οποίο θα προέλθει η διείσδυση ή η εισβολή. Είναι η ικανοποίηση από την ταύτιση με την σεξουαλική διέγερση και τον οργασμό του συντρόφου.
Είναι η αίσθηση της παραβίασης, της παράκαμψης των απαγορεύσεων που ενέχουν όλες οι σεξουαλικές συναντήσεις.
Η σεξουαλική διέγερση συνεπάγεται μια αίσθηση ότι το αντικείμενο προσφέρεται και συγχρόνως συγκρατείται και ότι η σεξουαλική διείσδυση, η περίκλειση του αντικειμένου είναι μια παραβίαση των ορίων του.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Δεν γνωρίζω να υπάρχει τίποτα πιο σαρωτικό απο τον Έρωτα. Δεν γνωρίζω να υπάρχει άλλη στιγμή που εκπέμπουμε τόσο φως, όσο όταν ψελίζουμε τον έρωτα.
Δεν γνωρίζω να υπάρχει άλλη συγκρίσιμη αισθαντικότητα με την στιγμή που ψιλαφίζουμε τον έρωτα.
Ο έρωτας είναι απλός, χρειάζεται μόνο μια καρδιά και ένα σώμα. Ο έρωτας δεν είναι απαιτητικός, δεν χρειάζεται ούτε τόπο ούτε χώρο, όλα του αρκούν.
Που πάει λοιπόν όλη αυτή η απλότητα και ευκολία όταν ο έρωτας μπαίνει στην κολυμπήθρα του χρόνου και βαφτίζεται σχέση, γάμος, οικογένεια;
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Ο Σωκράτης στην απολογία του, έδωσε το δικό του ορισμό για την συνείδηση: «Σε μένα λοιπόν αυτό άρχισε να υπάρχει από τότε που ήμουνα παιδί, είναι μια φωνή που ακούω, η οποία, όποτε την ακούω, πάντοτε με αποτρέπει από κάτι που πρόκειται να κάνω και ποτέ δεν με προτρέπει σε τίποτε. Αυτή είναι που με εμποδίζει ν’ ασχοληθώ με την πολιτική. Και μου φαίνεται, ότι κάνει πάρα πολύ καλά που με εμποδίζει γιατί θα είχα αφανιστεί και, ούτε εσάς θα είχα ωφελήσει σε τίποτα ούτε τον εαυτό μου» (Τριανταφύλλου, 2018).
Μετά από δυο χιλιετίες περίπου ο Immanuel Kant διατυπώνει την περίφημη φράση του: «ο έναστρος ουρανός πάνω μου και ο ηθικός νόμος μέσα μου» (Kant, 2004).
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Η εξέλιξη των συστημάτων της ψυχολογίας, αποτέλεσε αναγκαίο μέρος στην ανάπτυξη της διότι συνέβαλε να ορισθεί μεθοδολογικά και να χωροθετηθεί εντός της επιστήμης. Ωστόσο, η ψυχολογική έρευνα συνδέεται στενά με την φιλοσοφία μέσα από την επιστημολογία και την αναζήτηση της γνώσης.
Οι ιστορικοί εντοπίζουν στα γραπτά των αρχαίων Ελλήνων φιλοσόφων, το πρώτο σημαντικό «σώμα» εργασίας στη Δύση, πλούσιο σε ψυχολογική σκέψη. Ο Σωκράτης έβαλε τα θεμέλια της φιλοσοφικής προσέγγισης της ψυχολογίας, εξέφρασε τον ανθρωποκεντρικό προσανατολισμό στην πληρότητά του και εγκαινίασε μία διακριτή παράδοση η οποία εξελίχθηκε περαιτέρω από τον Πλάτωνα και τον Αριστοτέλη.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Η βία, ετυμολογικά, παραπέμπει στην έννοια κατάχρησης στης εξουσίας και στον εξαναγκασμό. Πρόκειται για πρωτόγονο στάδιο της επιθετικότητας με την μορφή επίθεσης που καταστρέφει οποιοδήποτε είδος συναλλαγής και συναναστροφής με τους άλλους.
Σε όλα τα μήκη και πλάτη του χρόνου και της ιστορίας του ανθρώπινου γένους, οι γυναίκες και τα παιδιά, αποτελούν τους μεγαλύτερους αποδέκτες αυτής της τάσης για βία. Δυστυχώς, η άσκηση και επιβολή της δεν περιορίζεται σε ένα συγκεκριμένο κοινωνικο-οικονομικο-πολιτισμικό-πολιτικό σύστημα αλλά υπάρχει και συμβαίνει καθημερινά, απροκάλυπτα ή συγκεκαλυμμένα σε κάθε γωνιά αυτού του πλανήτη.
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Το φαινόμενο της κακομεταχείρισης, παραμέλησης και κατάχρησης των παιδιών από τους ενήλικες, υπάρχει εδώ και πολλές χιλιάδες χρόνια, βασιζόμενο κυρίως στην πεποίθηση ότι τα παιδιά είναι ιδιοκτησία των γονιών τους.
Η ιστορία της ανθρωπότητας βασίζεται στην κακοποίηση των παιδιών. Ακριβώς όπως οι οικογενειακοί θεραπευτές σήμερα διαπιστώνουν ότι η παιδική κακοποίηση συχνά λειτουργεί για να κρατά την οικογένεια ενωμένη ως ένα τρόπο επίλυσης των συναισθηματικών της προβλημάτων, έτσι, επίσης, η καθημερινή επίθεση κατά των παιδιών ήταν ο πιο αποτελεσματικός τρόπος της κοινωνίας για τη διατήρηση της συλλογικής συναισθηματικής της ομοιόστασης (De Mause, 1998).
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Το Attachment and Health είναι ψυχολογικό μοντέλο που εξετάζει πώς η θεωρία της προσκόλλησης σχετίζεται με τις προτιμήσεις και τις προσδοκίες των ανθρώπων για την εγγύτητα των άλλων όταν αντιμετωπίζουν άγχος, απειλή, κίνδυνο ή πόνο.
Το 1982, ο Αμερικανός Ψυχίατρος, Lawrence Kolb, παρατήρησε ότι οι ασθενείς με χρόνιο πόνο παρουσίαζαν συμπεριφορές με τους παρόχους υγειονομικής περίθαλψης παρόμοιες με αυτές που θα μπορούσαν να εμφανίσουν τα παιδιά με μια φιγούρα προσκόλλησης, σηματοδοτώντας έτσι μια από τις πρώτες εφαρμογές της θεωρίας προσκόλλησης στη σωματική υγεία (Bowlby, 1960; Kolb, 1982).
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Αν μπορούμε να δανειστούμε μια κατάσταση από την φυσιολογική ζωή που να μπορεί να περιγράψει με ακρίβεια την ψύχωση, αυτή είναι η ονειρική μας δραστηριότητα στην οποία όταν ο μηχανισμός της λογοκρισίας δεν είναι ικανός να συγκρατήσει το πρωτόγονο υλικό, το όνειρο μετατρέπεται σε εφιάλτη.
Κάπως έτσι και ο ψυχωσικός ασθενής βιώνει την πραγματικότητα του… οδυνηρή, τρομακτική, εφιαλτική εφόσον χάνει μέρος της επαφής του με την αυτή, δεν μπορεί να ξεχωρίσει τις ρεαλιστικές από τις μη ρεαλιστικές εμπειρίες του, τον εαυτό του από τον μη εαυτό. (Freud, 2012; Mack, 1969; Λελεδάκη, et al. 2022).
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Οι Διατροφικές Διαταραχές (ΔΔ) αποτελούν ένα πολυσύνθετο φαινόμενο και επιφέρουν σημαντικά προβλήματα στην υγεία του ατόμου και στην εκδήλωση της ψυχοκοινωνικής του συμπεριφοράς.
Οι πιο κοινές από αυτές, είναι η Nευρική Aνορεξία, η Nευρική Boυλιμία και η Αδηφαγική Διαταραχή ή Διαταραχή Επεισοδίων Υπερφαγίας (Binge Eating Disorder) η οποία εντάχθηκε ως ξεχωριστή Διατροφική Διαταραχή στο DSM-V το 2015 (APA, 2015).
H Αδηφαγική Διαταραχή, χαρακτηρίζεται από επαναλαμβανόμενα επεισόδια άμετρης κατανάλωσης φαγητού, εν απουσία πείνας, σε σύντομο χρονικό διάστημα (2 ωρών), αίσθημα απώλειας ελέγχου, αδυναμίας διακοπής της κατανάλωσης τροφής και έντονης δυσφορίας (APA, 2013).
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
Τα προηγούμενα χρόνια, εξετάστηκε το αν πρέπει να συμπεριληφθεί η Υπερσεξουαλικότητα στην έκδοση του DSM-IV με κάποιες προτάσεις βασισμένες σε διαγνωστικά κριτήρια αλλά μέχρι σήμερα η ψυχιατρική νοσογραφία δεν έχει εξετάσει την Υπερσεξουαλικότητα ως ψυχική διαταραχή αυτή καθαυτή.
Στις Ηνωμένες Πολιτείες, οι κλινικοί χρησιμοποιούν την κατηγορία «σεξουαλική διαταραχή που δεν προσδιορίζεται διαφορετικά» (NOS) (302.9) για τη διάγνωση της Υπερσεξουαλικής συμπεριφοράς (Kaplan, & Krueger, 2010; APA, 2000).
To DSM αναφέρει « την άλλη καθορισμένη σεξουαλική λειτουργία» (F52.8 13) στην οποία περιλαμβάνεται η κωδικοποίηση μιας σεξουαλικής κατηγορίας που δεν πληροί τα κριτήρια για κάποια συγκεκριμένη Σεξουαλική Διαταραχή και δεν είναι ούτε Σεξουαλική Δυσλειτουργία ούτε Παραφιλία, δίνοντας μια περιγραφή ως «δυσφορίας για το πρότυπο επαναλαμβανόμενων σεξουαλικών σχέσεων και διαδοχικών εραστών οι οποίοι βιώνονται από το άτομο μόνο ως αντικείμενα προς χρήση» (APA, 2000).
Αρθρογράφος: Ειρήνη Ρόκα
Διαβάστε το άρθρο στο Psychology.gr.
