Ψ
Psy-Noema
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ειρήνη Ρόκα
Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια
MSc · ECP
__________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________________
Ειρήνη Ρόκα
Κλινική Ψυχολόγος – Ψυχοθεραπεύτρια
MSc · ECP
Η θεραπευτική μου αφετηρία
Η θεραπευτική μου σκέψη διαμορφώθηκε αρχικά μέσα από τη Σωματική – Ραϊχική Ψυχοθεραπεία, μια ψυχοδυναμική προσέγγιση που αναγνωρίζει τη βαθιά αλληλεπίδραση σώματος και ψυχής και τον τρόπο με τον οποίο οι πρώιμες εμπειρίες, οι συναισθηματικές συγκρούσεις και οι σημαντικές σχέσεις της ζωής αποτυπώνονται στην ψυχική και σωματική οργάνωση του ατόμου.
Στο επίκεντρο αυτής της θεώρησης βρίσκεται η αντίληψη ότι κάθε άνθρωπος αποτελεί μια μοναδική ψυχοσωματική και σχεσιακή οντότητα, με τη δική του ιστορία, τις εσωτερικές του διεργασίες και τους προσωπικούς τρόπους με τους οποίους προσλαμβάνει και νοηματοδοτεί τις εμπειρίες του.
Η Ραϊχική θεωρία αξιοποιεί βασικές έννοιες της ψυχαναλυτικής σκέψης, όπως το ασυνείδητο, τη δυναμική του Εγώ και του Υπερεγώ, τους μηχανισμούς άμυνας και τη μεταβίβαση. Παράλληλα, επεκτείνει την ψυχοδυναμική κατανόηση του ανθρώπου, εντάσσοντας τη συστηματική διερεύνηση του σώματος και του χαρακτήρα ως σημαντικών πεδίων κλινικής παρατήρησης και θεραπευτικής εργασίας.
Ο Wilhelm Reich (1897–1957), Αυστριακός ψυχίατρος και ψυχαναλυτής, μαθητής της ψυχαναλυτικής σχολής του Sigmund Freud και μέλος της Ψυχαναλυτικής Εταιρείας της Βιέννης, συνέβαλε στην εξέλιξη της ψυχαναλυτικής σκέψης, μετατοπίζοντας το ενδιαφέρον από την αποκλειστικά λεκτική διερεύνηση των ψυχικών συγκρούσεων προς τη συστηματική παρατήρηση του χαρακτήρα και της σωματικής έκφρασης.
Στο πλαίσιο αυτό, εισήγαγε τις έννοιες της «πανοπλίας του χαρακτήρα» (Character Armor) και της «μυϊκής θωράκισης» (Muscular Armor), περιγράφοντας τους ψυχικούς και σωματικούς τρόπους άμυνας που, σύμφωνα με τη θεωρία του, διαμορφώνονται ως απάντηση σε συναισθηματικές συγκρούσεις, ματαιώσεις και δύσκολες πρώιμες εμπειρίες.
Το σημαντικό πλεονέκτημα της Σωματικής ψυχοθεραπέιας, είναι ότι δεν περιορίζεται αποκλειστικά στη λεκτική διερεύνηση και τη λογική κατανόηση των δυσκολιών, αλλά αξιοποιεί και τη σωματική διάσταση της εμπειρίας. Το σώμα αποτελεί έναν σημαντικό φορέα συναισθηματικών βιωμάτων, ενώ η αναγνώριση των σωματικών αισθήσεων, των εντάσεων και των αντιδράσεων μπορεί να προσφέρει πρόσβαση σε πτυχές της προσωπικής εμπειρίας που δεν είναι πάντοτε εύκολο να εκφραστούν με λόγια.
Οι σύγχρονες νευροεπιστήμες αναδεικνύουν τη στενή αλληλεπίδραση ανάμεσα στις εγκεφαλικές λειτουργίες, τη σωματική εμπειρία, τη συναισθηματική επεξεργασία και τη λειτουργία του νευρικού συστήματος. Η κατανόηση αυτής της αλληλεπίδρασης ενισχύει τη σημασία μιας θεραπευτικής προσέγγισης που λαμβάνει υπόψη τον άνθρωπο ως ενιαίο ψυχοσωματικό σύνολο.
Η Σωματική Ψυχοθεραπεία, επομένως, δεν αντιμετωπίζει το σώμα ως κάτι ξεχωριστό από την ψυχική ζωή, αλλά ως αναπόσπαστο μέρος της προσωπικής ιστορίας και της συναισθηματικής εμπειρίας κάθε ανθρώπου.
Σώμα – Ψυχή – Νους.
Τρεις αλληλένδετες διαστάσεις της ανθρώπινης ύπαρξης, που συναντώνται σε μια θεραπευτική διαδικασία με στόχο τη βαθύτερη κατανόηση του εαυτού και τη δυνατότητα ουσιαστικής και βιώσιμης προσωπικής αλλαγής.
Η θεωρητική αυτή αφετηρία, σε συνδυασμό με τη μεταγενέστερη κλινική εμπειρία και τη συνεχή επιστημονική μου κατάρτιση, συνέβαλε στη διαμόρφωση και εξέλιξη της θεραπευτικής μου προσέγγισης προς ένα ευρύτερο Συνθετικό Ψυχοθεραπευτικό Μοντέλο.
Η θεραπευτική σύνθεση δεν αποτελεί απλή παράθεση διαφορετικών θεωριών ή τεχνικών, αλλά μια συνεκτική προσπάθεια κατανόησης του ανθρώπου μέσα από τα πολλαπλά επίπεδα της ψυχικής, σωματικής και σχεσιακής του λειτουργίας.
Βασικοί άξονες του μοντέλου
1. Σωματική και χαρακτηρολογική προσέγγιση
Διερεύνηση της σχέσης σώματος και ψυχισμού, της σωματικής έκφρασης των συναισθημάτων, των χαρακτηρολογικών οργανώσεων και των τρόπων άμυνας και προσαρμογής.
2. Ψυχοδυναμική διερεύνηση
Εμβάθυνση στην ψυχοδυναμική θεωρία της προσωπικότητας και στις ασυνείδητες διεργασίες που διαμορφώνουν την ψυχική ζωή και τη συμπεριφορά. Διερεύνηση των εσωτερικών συγκρούσεων, των αμυντικών μηχανισμών, της λειτουργίας του Εγώ, καθώς και των φαινομένων της μεταβίβασης και της αντιμεταβίβασης, με στόχο την κατανόηση των βαθύτερων ψυχικών διεργασιών και των τρόπων με τους οποίους αυτές επηρεάζουν τη συναισθηματική εμπειρία και τις διαπροσωπικές σχέσεις.
3. Αντικειμενότροπες σχέσεις και θεωρία του δεσμού
Διερεύνηση των πρώιμων σχέσεων, των εσωτερικευμένων αναπαραστάσεων του εαυτού και των άλλων, των μοτίβων προσκόλλησης και των επαναλαμβανόμενων διαπροσωπικών σχημάτων.
4. Σύγχρονη κλινική ψυχοπαθολογία
Ενσωμάτωση της σύγχρονης επιστημονικής γνώσης για την αξιολόγηση και κατανόηση των ψυχικών δυσκολιών και τη διαμόρφωση εξατομικευμένων θεραπευτικών στόχων.
Σκοπός της θεραπευτικής σύνθεσης
Σκοπός της θεραπευτικής σύνθεσης είναι η δημιουργία ενός πολυδιάστατου και εξατομικευμένου πλαισίου κατανόησης και θεραπευτικής παρέμβασης.
Η ψυχοθεραπευτική διαδικασία δεν περιορίζεται αποκλειστικά στην ανακούφιση από τα συμπτώματα, αλλά επιδιώκει να προσεγγίσει τις βαθύτερες ψυχικές διεργασίες που συνδέονται με τη γένεση και τη διατήρησή τους.
Η θεραπευτική σχέση αποτελεί τον βασικό χώρο μέσα στον οποίο αναπτύσσεται αυτή η διεργασία. Έναν χώρο εμπιστοσύνης και επεξεργασίας, όπου ο άνθρωπος μπορεί να αναγνωρίσει πλευρές του εαυτού του, να κατανοήσει τον τρόπο με τον οποίο σχετίζεται και να διαμορφώσει νέες δυνατότητες προσωπικής και συναισθηματικής εξέλιξης.